پرش به: ناوبری, جستجو

کوکائین

برگ های درخت کوکا به همراه میوه

کوکائین یا کوکایین (به انگلیسی : Cocaine) یک محرک بسیار قدرتمند و یکی از مشتقات آلکلوئید آلگونین می باشد که از گیاهی به نام کوکا که یکی از 4 گیاه پرورشی خانواده اریتروکسیلاسه (Erythroxylaceae) و بومی آمریکای جنوبی است به دست می آید. درخت کوکا گیاه کوچکی به ارتفاع دو متر می باشد. برداشت محصول از این گیاه در سه نوبت بهار ، تابستان و پائیز ، به وسیله ی کندن برگها از شاخه ها انجام میگیرد. میزان آلکلوئید کوکائین موجود در برگهای کوکا بسیار کم و در حدود 77/0 تا 25/0 درصد می باشد که باعث می شود جویدن این برگها یا نوشیدن چای کوکا (Coca Tea) تاثیرات روان گردان چندانی به همراه نداشته باشد. برگهای کوکا علاوه بر کوکائین ، حاوی تعدادی دیگر از آلکلوئیدها از جمله "Methylecgonine" cinnamate""،"Benzoylecgonine"، "Truxilline" ،"Hydroxytropacocaine" ، "Tropacocaine" ، "Ecgonine" ، "Cuscohygine" ، "Dihydrocuscohygrine" ، ""Nicotine و "Hygrine" می باشد که در مجموع در محدوده ی 3/0 الی 5/1 درصد و به طور میانگین 8/0 درصد وزن برگهای تازه است. استخراج کوکائین ازگیاه کوکا مستلزم برخی حلالها و فرایندهای شیمیایی موسوم به عصاره گیری اسید-باز می باشد.

نام های رایج :

کوکائین ، کوک ، برف (Snow) ، خط (Line) ، بینی (Nose) ، کراک (کریستالهای خالص نشده ی کوکائین).

تاریخ کوکائین :

بر اساس شواهد تاریخی ، جویدن برگهای کوکا همراه با لیموترش به 8000 سال پیش برمیگردد. شواهد باستانشناسی عمده مرتبط با جویدن برگهای کوکا حداقل به قرن ششم پس از میلاد و در زمان امپراتوری اینکاها می باشد که تصاویری از آن بر روی ظروف سفالین آن دوره موجود است. کوکا برای نخستین بار در قرن 16 میلادی در اروپا مطرح گردید ولی تا اواسط قرن 19 مورد توجه واقع نگردید تا اینکه دکتر پائولو مانتگازا ضمن تالیف مقاله ای به تمجید اثرات محرک این گیاه پرداخت. آلبرت نایمن از دانشگاه گاتینگن در سال 1859 میلادی موفق به جداسازی اصولی آلکلوئید موجود در برگهای کوکا شد و آنرا کوکائین نامید. عمده ترین دلیل شهرت کوکائین ، معرفی و مصرف آن توسط پدر علم روان کاوی ، زیگموند فروید ، دانشمند اتریشی می باشد. او تنها مقاله ی غیرمرتبط با روان درمانی اش را با نام درباره کوکا در ژوئن 1884 نوشت و خبر این کشف مهمش را برای نازمدش مارتا در نامه ای چنین نوشت : "در آخرین دوره افسردگی شدیدم دوباره از کوکائین استفاده کردم و مقدار کمی از آن مرا در حالتی شگرف به ارتفاعات بلندی برد. من اکنون تنها مشغول جمع آوری کلماتی بی ارزش برای ستایش آن ماده جادویی هستم". مدت کوتاهی پس از انتشار مقاله اش با کارل کوللر کارآموز چشم پزشکی دیدار کرد و هر دو شروع به مصرف کوکائین نمودند. کوللر به دور از چشم فروید ، از تاثیرات بی حسی کوکائین که در حین مصرف متوجه آن شده بود بهره برده و نشان داد که چکاندن کوکائین در چشم میتواند مانع از ایجاد درد در حین عمل جراحی چشم شود و به این ترتیب کشف فروید توسط او دزدیده شد و او به عنوان کاشف بی حسی موضعی برای عمل چشم شناخته می شود.

شیوه ی اثرگذاری :

کوکائین با اثر بر سیستم اعصاب مرکزی باعث مهار بازجذب مونوآمینها مانند سروتونین ، نوراپی نفرین (نورآدرنالین) و دوپامین شده و موجب افزایش غلظت آنها می شود. مونوآمینهایی مانند سروتونین باعث بروز اثرات بی دردی و بی حسی در سطح نخاع می شوند. دوپامین نیز نقش مهمی در ایجاد حالت سرخوشی و تاثیرات تحریکی کوکائین دارد.

راه های مصرف :

کوکائین به سه صورت رایج مصرف میشود.

  1. تزریق کوکائین :

در آب محلول است و در دمای 89 درجه سانتی گراد ذوب میشود (در صورت جوشاندن به مدت طولانی از بین می رود) و به صورت وریدی وارد گردش خون می شود.

  1. بیس :

ترکیب گرد کوکائین + جوش شیرین + آب و حرارت دادن آن در گرمای ملایم که به اصطلاح به آن پختن می گویند باعث تشکیل روغن سفیدرنگی می شود که با پیپ مخصوص کشیده می شود.

  1. اسنیف (انفیه) :

رایج ترین شیوه ی مصرف کوکائین می باشد که از طریق کشیدن گرد کوکائین به بینی انجام می شود و جذب از طریق غشاء مخاطی صورت میگیرد ولی از پوست سالم جذب نمیشود.

  1. خوراکی :

به علت کمتر شدن اثر کوکائین از این روش معمولا استفاده نمیشود.

دوره ی اثر گذاری :

اثراث مصرف کوکائین بین چند ثانیه تا چند دقیقه از آغاز مصرف (بسته به شیوه ی استفاده) در بدن آغاز شده و 30 تا 60 دقیقه بعد (بسته به میزان مصرف) از بین می رود. در صورت مصرف استنشاقی ، بعد از 30 دقیقه به اوج اثر خود می رسد و معمولا بعد از یک ساعت از بین می رود ، در حالی که در صورت مصرف خوراکی اوج تاثیرات آن 90 دقیقه بعد از آغاز مصرف نمود پیدا میکند و تا 3 ساعت ممکن است به طول انجامد. کوکائین بین 6 تا 8 ساعت پس از مصرف در ادرار قابل مشاهده و تشخیص است.

تاثیرات روانی :

اثرات کوتاه مدت آن شبیه به آمفتامین ها و محرکهاست ، ولی با مدت زمان کوتاهتر. احساس افزایش انرژی ، چابکی و سرخوشی و همینطور رفع گرسنگی و تشنگی از جمله ی تاثیرات بارز آن می باشد. پر حرفی ، هماهنگی بین حرکات و افزایش میل جنسی نیز از جمله تاثیرات آن می باشد ، هرچند که در آزمایشهای انجام شده ، حیوانات مصرف آنرا به آمیزش جنسی ترجیح می دهند. احساس عمومی خوب بود ، هوشیاری ذهنی و حواس مانند بینایی و شنوایی و توهمات لامسه ای بارز که از جمله معروف ترین آنها حالتی است که به آن حشرات کوکائین یا Coke Bugs گفته می شود و شخص مصرف کننده احساس میکند که در زیر پوستش حشراتی در حال حرکتند. احساس قدرت و افزایش اعتماد به نفس نیز از جمله آشکارترین تاثیرات مصرف کوکائین می باشد که یکی از علتهای عمده ی مصرف این ماده در میان ثروتمندان ، سیاستمدران و افراد معروف می باشد.

تاثیرات فیزیولوژی :

به علت ایجاد کاهش اشتها ممکن است در دراز مدت شخص دچار ضعف عمومی و از دست دادن وزن بدن خود شود. به علت تحریک عصب سمپاتیک محیطی و مرکزی موجب افزایش ضربان قلب گردیده و نیز موجب تقویت اثر آدرنالین گردیده که این امر موجب اثر قبض عروق و افزایش فشار خون و بالاتر رفتن حرارت بدن می گردد. گشاد شدن مردمک چشم ، لرزش دستها ، تهوع و اسپاسم عضلانی نیز از جمله تاثیرات مصرف این ماده بر روی بدن شخص مصرف کننده است که میزان و شدت این تاثیرات از هر فرد به فرد دیگر متفاوت می باشد. استنشاق طولانی مدت آن به پرده میانی بینی آسیب وارد میکند و ممکن است باعث بروز خونریزی مکرر از بینی شود. به علت ایجاد تولرانس در بدن ، مصرف کننده ی مداوم ، برای رسیدن به اوج لذت ناگزیر از افزایش دوز مصرفی است که همین امر باعث ایجاد وابستگی شدید بدنی و روانی شخص به کوکائین می باشد. این تمایل به مصرف در حدی است که در آزمایش بر روی حیوانات ، در صورت دادن حق انتخاب به آنها ، شوک الکتریکی ناشی از انتخاب مصرف کوکائین را تحمل کرده و لب به آب و غذا نمیزنند. علائم ترک کوکائین معمولا بین یک روز تا یک هفته به طول می انجامد

آسیب پرده میانی بینی بر اثر مصرف طولانی مدت کوکائین